กรดแอสคอร์บิก
Ascorbic Acid
L-ascorbic acid
ชื่ออื่นๆ: Vitamin C · Ascor L 500 · L-ascorbic acid · Antiscorbutic vitamin · Ascorbate
ตรวจสอบโดยทีมสัตวแพทย์ VetSheetอัปเดตเมื่อ 5 เม.ย. 2569ข้อมูลอ้างอิงทางสัตวแพทย์ตามหลักฐานเชิงประจักษ์
ขนาดยาตามสัตว์
ยังไม่มีข้อมูลขนาดยาของยานี้ในตำรับยา VetSheet หัวข้ออื่นด้านล่างครบถ้วน โปรดตรวจสอบฉลากผลิตภัณฑ์ล่าสุดก่อนสั่งจ่ายยา
ภาพรวม
กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) เป็นวิตามินที่ละลายในน้ำ ซึ่งจำเป็นต่อการสังเคราะห์คอลลาเจน การซ่อมแซมเนื้อเยื่อ และการป้องกันด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ
แม้ว่าสัตว์เลี้ยงส่วนใหญ่ (เช่น สุนัข แมว และม้า) จะสามารถสังเคราะห์วิตามินซีได้เพียงพอด้วยตนเองในตับ แต่สัตว์บางชนิด โดยเฉพาะ หนูตะเภา (guinea pigs) สัตว์จำพวกไพรเมตที่ไม่ใช่มนุษย์ รวมถึงค้างคาวและนกบางชนิด ขาดเอนไซม์ L-gulonolactone oxidase จึงจำเป็นต้องได้รับวิตามินเสริมจากอาหาร
ในทางสัตวแพทย์ กรดแอสคอร์บิกถูกนำมาใช้เพื่อ:
- รักษาและป้องกันโรคเลือดออกตามไรฟันในสัตว์ที่ไวต่อการขาดวิตามิน (เช่น หนูตะเภา)
- ใช้เป็นสารต้านอนุมูลอิสระเสริมในการดูแลผู้ป่วยวิกฤตหรือภาวะเม็ดเลือดแดงแตก
- ใช้เป็นสารปรับสภาพความเป็นกรดในปัสสาวะ
- ช่วยในการจัดการภาวะพิษเฉพาะอย่าง เช่น ภาวะพิษจากใบเมเปิลแดงในม้า หรือภาวะพิษจากอะเซตามิโนเฟน เนื่องจากมีคุณสมบัติในการลดเมทฮีโมโกลบิน
กลไกการออกฤทธิ์
Ascorbic acid acts as a vital coenzyme and a powerful water-soluble antioxidant.
- Collagen Synthesis: It is an essential cofactor for the enzymes prolyl hydroxylase and lysyl hydroxylase → facilitates the hydroxylation of proline and lysine residues → allows for the formation of a stable collagen triple helix.
- Antioxidant Activity: Scavenges reactive oxygen species (ROS) → protects lipid membranes, DNA, and proteins from oxidative damage.
- Methemoglobin Reduction: Assists in the reduction of methemoglobin back to functional hemoglobin, which is beneficial in certain oxidative toxicities.
- Iron Absorption: Enhances the gastrointestinal absorption of non-heme iron and regulates iron transport.
ความปลอดภัยและคำเตือน
ข้อห้ามใช้
- Patients with a history of urate or calcium oxalate urolithiasis
- Use with caution in patients with iron storage diseases (e.g., hemochromatosis)
- Patients with a history of calcium oxalate or urate urolithiasis (due to urine acidification)
ผลข้างเคียง
- Gastrointestinal upset (diarrhea) with high oral doses
- Pain or tissue irritation at the injection site (IM or SC)
- Increased risk of calcium oxalate urolithiasis with chronic high-dose administration
- Gastrointestinal upset (diarrhea) at high oral doses
- Pain at injection site (IM/SC)
- Potential to acidify urine, which may increase the risk of oxalate or urate urolithiasis
ข้อควรระวัง
Use with extreme caution in animals prone to calcium oxalate urolithiasis, as ascorbic acid is partially metabolized to oxalate and excreted in the urine. Intravenous administration should be performed slowly to avoid adverse cardiovascular events. Injectable solutions should be protected from light.
การเกิดปฏิสัมพันธ์ของยา
Concurrent use may exacerbate tissue iron toxicity, particularly in the heart.
May have additive acidifying effects, potentially increasing the risk of crystalluria.
การเฝ้าระวัง
- Clinical signs of disease resolution (e.g., improvement of scurvy symptoms in guinea pigs)
- Urine pH (if utilized specifically as a urinary acidifier)
- Resolution of clinical signs of scurvy (in susceptible species)
- Urine pH (if using high doses)
จลนศาสตร์ของยา
ระยะเวลาครึ่งชีวิต
การดูดซึม
Readily absorbed from the gastrointestinal tract (primarily the jejunum) via active transport mechanisms.
การกระจายตัว
Widely distributed to all body tissues; particularly high concentrations are found in glandular tissue, leukocytes, the liver, and the lens of the eye.
การเผาผลาญ
Reversibly oxidized to dehydroascorbic acid; partially metabolized in the liver to inactive compounds, including oxalic acid.
การขับออก
Excreted primarily in the urine. A renal threshold exists; once tissue saturation is reached, excess ascorbic acid is excreted unchanged in the urine.
การใช้ยาเกินขนาด
Ascorbic acid is generally very safe due to its water-soluble nature; excess amounts are rapidly excreted in the urine. Massive acute overdoses may cause gastrointestinal disturbances (such as diarrhea) or mild acidosis. Chronic overdosage significantly increases the risk of calcium oxalate urolithiasis.
ผลิตภัณฑ์ที่มี
รูปแบบ
- Injection: 500 mg/mL in 50 mL vials (0.025% EDTA, preservative-free)
- Injectable: 100 mg/ml
- Oral: various strength tablets, capsules, powders and liquids
ยาสัตวแพทย์
- Ascor L 500® (McGuff): 500 mg/mL injection in 50 mL vials
- Various injectable solutions (100 mg/ml) (POM)
- Various oral supplements (General Sale)
ยามนุษย์
- Various over-the-counter oral tablets, capsules, chewables, and liquids
- Generic injectable formulations
- Various tablets, capsules, chewables, powders, and liquids
สถานะการอนุมัติ
Injectable forms are typically POM (Prescription Only Medicine), while oral forms are General Sale.
Injectable forms are POM-V; oral forms are General Sale List (GSL).
ไม่มีข้อมูลการกำกับดูแล: 🇺🇸 US · 🇭🇰 HK · 🇹🇼 TW · 🇯🇵 JP · 🇰🇷 KR · 🇦🇺 AU
การเก็บรักษาและเสถียรภาพ
Store intact vials at controlled room temperature and protect from light. Preservative-free solutions should be used promptly after opening, and any unused portion should be discarded.
ข้อมูลสำหรับเจ้าของสัตว์
ประเด็นสำคัญ: สุนัขและแมวส่วนใหญ่สามารถผลิตวิตามินซีได้เองตามธรรมชาติและไม่จำเป็นต้องได้รับอาหารเสริม เว้นแต่จะได้รับคำแนะนำโดยตรงจากสัตวแพทย์ของคุณ
- หนูตะเภา ไม่สามารถสร้างวิตามินซีเองได้ จึงจำเป็นต้องได้รับอาหารเสริมทุกวันผ่านอาหารสำเร็จรูปหรือวิตามินซีชนิดหยดโดยเฉพาะ
- ควรเก็บอาหารเสริมวิตามินซีไว้ในที่เย็นและมืด เนื่องจากวิตามินจะเสื่อมสภาพอย่างรวดเร็วเมื่อสัมผัสกับแสงและอากาศ
- หากสัตว์เลี้ยงของคุณได้รับยาในปริมาณสูง ให้สังเกตอุจจาระ หากพบอาการท้องเสียควรติดต่อสัตวแพทย์ของคุณ
ข้อมูลอ้างอิงยา VetSheet มีไว้สำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาตเพื่อการสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิก ไม่ใช่แทนการวิจารณฉันท์ทางวิชาชีพหรือข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดของผู้ผลิต