แดคทิโนมัยซิน
Dactinomycin
Actinomycin D
ชื่ออื่นๆ: Cosmegen · Lyovac · Actinomycin D · DTIC · actinomycin C(1) · meractinomycin · NSC-3053 · Ac-De · Bioact-D · Dacmozen
ตรวจสอบโดยทีมสัตวแพทย์ VetSheetอัปเดตเมื่อ 5 เม.ย. 2569ข้อมูลอ้างอิงทางสัตวแพทย์ตามหลักฐานเชิงประจักษ์
ขนาดยานี้คำนวณตามพื้นที่ผิวกาย (mg/m²) ต้องแปลงน้ำหนักเป็นพื้นที่ผิวกายก่อนให้ยา
ขนาดยาเป็นข้อมูลอ้างอิงทางคลินิกสำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาต กรุณายืนยันตามข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดและผู้ป่วยรายบุคคล
ขนาดยาตามสัตว์
🌎 NA — North America🌍 EU — Europe
สุนัข
| การใช้ | ขนาดยา | เส้นทาง | ความถี่ | ระยะเวลา | ภูมิภาค |
|---|---|---|---|---|---|
| Antineoplastic protocols (e.g., rescue therapy for lymphomas, sarcomas) | 0.5-1 mg/m 2 (NOT mg/kg) | IV | over 20 minutes; repeated at 1-3 week intervals | Depending on the protocol | 🌎 NA |
| Lymphoma (rescue protocols), sarcomas, and carcinomas | 0.5-0.75 mg/m2 | IV | q2-3wk | Administer slowly over 20 min | 🌍 EU |
- Antineoplastic protocols (e.g., rescue therapy for lymphomas, sarcomas): Dose is based on body surface area (m2). Consultation with a veterinary oncologist is strongly recommended.
- Lymphoma (rescue protocols), sarcomas, and carcinomas: Must be administered via a preplaced catheter due to vesicant properties.
ขนาดยาเป็นข้อมูลอ้างอิงทางคลินิกสำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาต กรุณายืนยันตามข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดและผู้ป่วยรายบุคคล
ภาพรวม
แดคทิโนมัยซิน (หรือที่รู้จักในชื่อ Actinomycin D) เป็นยาปฏิชีวนะต้านเนื้องอกชนิดฉีดที่สกัดจาก Streptomyces parvullus ใช้ในทางสัตวแพทย์มะเร็งวิทยาเป็นหลักสำหรับการรักษาเสริมในกลุ่มเนื้องอก lymphoreticular, เนื้องอกกระดูกและเนื้อเยื่ออ่อน (sarcomas) และมะเร็งเยื่อบุผิว (carcinomas) ในสัตว์เล็ก รวมถึงใช้เป็นยาทางเลือกสุดท้าย (rescue therapy) สำหรับโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองในสุนัข
ข้อควรระวังทางคลินิกและลักษณะสำคัญ:
- สารก่อการระคายเคืองรุนแรง (Vesicant): แดคทิโนมัยซินเป็นสารก่อการระคายเคืองที่รุนแรงมาก หากยาหลุดออกนอกเส้นเลือด (Extravasation) จะทำให้เกิดเนื้อตายและเนื้อเยื่อหลุดลอกอย่างรุนแรง จำเป็นต้องบริหารยาทางหลอดเลือดดำผ่านสายสวนที่วางตำแหน่งได้อย่างถูกต้องและสะอาดเท่านั้น
- MDR1 Substrate: ยานี้ถูกขนส่งผ่านปั๊ม P-glycoprotein (P-gp) สายพันธุ์ที่มีการกลายพันธุ์ของยีน ABCB1 (MDR1) (เช่น คอลลี่, ออสเตรเลียนเชพเพิร์ด) มีความเสี่ยงสูงอย่างมีนัยสำคัญต่อความเป็นพิษที่รุนแรงถึงชีวิต แนะนำให้ตรวจยีนก่อนการใช้ยา
- ลักษณะความเป็นพิษ: มีลักษณะเด่นคือการกดไขกระดูกอย่างรุนแรงและความเป็นพิษต่อระบบทางเดินอาหาร ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
กลไกการออกฤทธิ์
Dactinomycin is a cell-cycle phase-nonspecific antineoplastic agent.
- Intercalation: The drug intercalates into the minor groove of the DNA double helix, specifically between adjacent guanine-cytosine base pairs.
- Transcription Inhibition: This stable dactinomycin-DNA complex physically blocks the progression of DNA-dependent RNA polymerase → inhibits transcription of messenger RNA (mRNA) → disrupts protein synthesis and leads to cell death.
- It also possesses some immunosuppressive and hypocalcemic properties.
ความปลอดภัยและคำเตือน
ข้อห้ามใช้
- Hypersensitivity to dactinomycin
- Pregnancy (teratogenic and embryotoxic)
ผลข้างเคียง
- Bone marrow depression (anemia, leukopenia, thrombocytopenia)
- Gastrointestinal toxicity (diarrhea, ulcerative stomatitis, GI ulceration)
- Severe tissue damage and pain (if extravasated)
- Hyperuricemia (may require allopurinol)
- Hepatotoxicity
ข้อควรระวัง
WARNING: Severe Vesicant and Highly Toxic
- Extravasation Risk: Can cause extensive pain and tissue damage. Must be administered via a perfectly placed IV catheter, ideally using a 'two-needle' technique and slow infusion into a running IV line.
- MDR1 Mutation: Use with extreme caution or avoid in breeds susceptible to the MDR1-allele mutation (Collies, Australian Shepherds, Shelties, Long-haired Whippets) due to high risk of fatal toxicity.
- Organ Dysfunction: Use with caution in patients with preexisting bone marrow depression, hepatic dysfunction, or active infections.
- Hazardous Drug: Chronic exposure increases mutagenic, teratogenic, and carcinogenic risks for healthcare workers. Strict hazardous drug handling, preparation, and disposal protocols are required.
- Pregnancy/Nursing: Embryotoxic and teratogenic (FDA Category C). Avoid use in pregnant or nursing animals.
การเกิดปฏิสัมพันธ์ของยา
Additive cardiotoxicity may occur if used concurrently or sequentially.
May cause additive myelosuppression.
Patients may require higher dosages of vitamin K when receiving dactinomycin.
การเฝ้าระวัง
- Efficacy (tumor measurement/response)
- Complete Blood Count (CBC) with differential and platelets (prior to each dose and at nadir)
- Hepatic function tests
- Oral cavity examinations (check for ulcerative stomatitis)
- IV catheter site for any signs of extravasation during administration
จลนศาสตร์ของยา
การดูดซึม
Poorly absorbed from the GI tract; must be administered intravenously.
การกระจายตัว
Rapidly distributed into tissues. High concentrations are found in bone marrow and nucleated cells. It crosses the placenta.
การเผาผลาญ
Undergoes minimal hepatic metabolism.
การขับออก
The majority of the drug is excreted unchanged in the bile and urine.
การใช้ยาเกินขนาด
Due to the extreme toxic potential of this agent, iatrogenic overdoses must be strictly avoided. Double-check all dosage calculations (ensure dosing is in mg/m2, not mg/kg). Overdose will result in severe, potentially fatal bone marrow suppression and gastrointestinal ulceration. Treatment is entirely symptomatic and supportive (e.g., broad-spectrum antibiotics, blood transfusions, aggressive fluid therapy, GI protectants).
ผลิตภัณฑ์ที่มี
รูปแบบ
- Powder for injection (lyophilized)
ยามนุษย์
- Dactinomycin Powder for Injection, lyophilized: 500 micrograms with mannitol 20 mg in vials; Cosmegen® (Merck); (Rx)
สถานะการอนุมัติ
POM (Prescription Only Medicine). Handled under strict cytotoxic safety regulations.
POM (Prescription Only Medicine).
ไม่มีข้อมูลการกำกับดูแล: 🇺🇸 US · 🇭🇰 HK · 🇹🇼 TW · 🇯🇵 JP · 🇰🇷 KR · 🇦🇺 AU
การเก็บรักษาและเสถียรภาพ
Store the commercially available powder at room temperature and protect from light. Reconstitution: Must use sterile water for injection without preservatives, as preservatives will cause precipitation. Use the solution immediately after reconstitution and discard any unused portion. If stored in the refrigerator, it loses 2-3% potency over 6 hours. Note: IV fluid sterilizing filters (cellulose ester membrane) may partially remove the drug.
ข้อมูลสำหรับเจ้าของสัตว์
แดคทิโนมัยซินเป็นยาเคมีบำบัดที่มีฤทธิ์แรงซึ่งใช้รักษามะเร็งบางชนิด เนื่องจากเป็นยาที่มีความเข้มข้นสูงจึงจำเป็นต้องมีการติดตามอาการอย่างใกล้ชิด
- สัญญาณความเป็นพิษ: ติดต่อสัตวแพทย์ของท่าน ทันที หากสัตว์เลี้ยงแสดงอาการป่วยรุนแรง เช่น อาเจียนหรือถ่ายเป็นเลือด, มีเลือดออกหรือรอยช้ำผิดปกติ, เบ่งปัสสาวะ, ซึมเศร้าอย่างรุนแรง, สัญญาณของการติดเชื้อ (ไข้) หรือหายใจลำบาก
- แผลในช่องปาก: ตรวจสอบช่องปากของสัตว์เลี้ยงเป็นระยะเพื่อดูแผลหรือการอักเสบ ซึ่งอาจทำให้สัตว์เลี้ยงเจ็บปวดขณะกินอาหาร
- ความปลอดภัยที่บ้าน: เนื่องจากยานี้ถูกขับออกทางของเสียและอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อเซลล์ได้ โปรดสวมถุงมือเมื่อต้องสัมผัสปัสสาวะ อุจจาระ หรืออาเจียนของสัตว์เลี้ยงเป็นเวลาสองสามวันหลังการรักษา และล้างมือให้สะอาดหลังจากนั้น
- การผสมพันธุ์/การตั้งครรภ์: ยานี้อาจทำให้เกิดความพิการแต่กำเนิด ห้ามนำสัตว์เลี้ยงที่ได้รับยานี้ไปผสมพันธุ์
ข้อมูลอ้างอิงยา VetSheet มีไว้สำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาตเพื่อการสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิก ไม่ใช่แทนการวิจารณฉันท์ทางวิชาชีพหรือข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดของผู้ผลิต