เมทิลีนบลู
Methylene Blue
Methylthioninium chloride
ชื่ออื่นๆ: Azul Metile · Collubleu · Desmoidpillen · Vitableu · Urolene Blue · Zumetil · Methylene Blue · Proveblue · Methylthioninium chloride · Azul de metileno · Blu di metilene · CI basic blue 9 · Colour index no. 52015 · Methylenii caeruleum · Methylthioninii chloridum · Schultz no. 1038 · Tetramethylthionine chloride trihydrate
ตรวจสอบโดยทีมสัตวแพทย์ VetSheetอัปเดตเมื่อ 5 เม.ย. 2569ข้อมูลอ้างอิงทางสัตวแพทย์ตามหลักฐานเชิงประจักษ์
หลักฐานขนาดยา v13 ที่ผ่านการตรวจสอบ
หลักฐานที่ทบทวนแล้วและไม่ใช้คำนวณหลักฐานที่ทบทวนแล้วและไม่ใช้คำนวณ (1)
แสดงเป็นหลักฐานเท่านั้น — ไม่คำนวณอัตโนมัติ
Nitrite and nitrate toxicoses
TABLE 128.6. Agent: Methylene blue. Dosage: 2 mg/mL bath to effect52. Species/Comments: Nitrite and nitrate toxicoses.
ขนาดยาเป็นข้อมูลอ้างอิงทางคลินิกสำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาต กรุณายืนยันตามข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดและผู้ป่วยรายบุคคล
ภาพรวม
เมทิลีนบลูเป็น สีย้อมกลุ่มไทอะซีน (thiazine dye) ที่ใช้เป็น ยาต้านพิษ หลักในการรักษาภาวะ เมทฮีโมโกลบินในเลือด (methemoglobinemia) ในสัตว์เคี้ยวเอื้อง ซึ่งมักเกิดจากสารออกซิไดซ์ เช่น ไนเตรตหรือคลอเรต นอกจากนี้ยังใช้เป็นทางเลือกหรือการรักษาเสริมในกรณีได้รับพิษจากไซยาไนด์
ในทางสัตวแพทย์สัตว์เล็ก ยานี้ถูกนำมาใช้เฉพาะทางในการฉีดเข้าหลอดเลือดดำระหว่างผ่าตัดเพื่อย้อมสีและระบุตำแหน่งของ เนื้องอกในตับอ่อน (islet-cell tumors) หรืออินซูลินโนมาในสุนัข เพื่อช่วยในการผ่าตัดเอาเนื้องอกออก
ข้อควรระวังทางคลินิก:
- เมทิลีนบลูมีผลขึ้นอยู่กับขนาดของยาในลักษณะย้อนแย้ง: ในขนาดต่ำจะทำหน้าที่เป็นตัวรีดิวซ์เพื่อรักษาภาวะเมทฮีโมโกลบินในเลือด แต่ในขนาดสูงจะทำหน้าที่เป็นตัวออกซิไดซ์และสามารถ ก่อให้เกิด ภาวะเมทฮีโมโกลบินในเลือดได้
- แมวมีความไวต่อความเสียหายจากปฏิกิริยาออกซิเดชันจากยานี้สูงมาก ทำให้การใช้ยานี้ในแมวเป็นที่ถกเถียงกันอย่างมากและโดยทั่วไปถือเป็นข้อห้ามใช้ในผู้ป่วยแมว
กลไกการออกฤทธิ์
Methylene blue acts as an artificial electron acceptor and donor in red blood cells.
- Reduction Pathway: In the tissues, methylene blue interacts with the enzyme NADPH-methemoglobin reductase. It is rapidly reduced to leucomethylene blue.
- Hemoglobin Conversion: Leucomethylene blue serves as a reducing agent (electron donor) → converts methemoglobin (Fe3+) back to functional oxygen-carrying hemoglobin (Fe2+).
- Oxidation Pathway (High Doses): Methylene blue is inherently an oxidizing agent. If administered at high doses (species dependent), it overwhelms the reduction pathway and directly oxidizes hemoglobin → causes methemoglobinemia.
ความปลอดภัยและคำเตือน
ข้อห้ามใช้
- Cats (considered contraindicated by most clinicians due to severe sensitivity)
- Renal insufficiency
- Hypersensitivity to methylene blue
- Intraspinal (intrathecal) injection
- Lactating dairy animals
- Severe renal impairment
- Patients with G6PD deficiency (can cause severe hemolysis)
- Use with extreme caution in cats due to high susceptibility to Heinz body formation
ผลข้างเคียง
- Red cell morphological changes
- Decreased red blood cell life span
- Necrotic abscesses (if injected SC or extravasated IV)
- Green-blue discoloration of urine
- Heinz body anemia (especially in cats)
- Paradoxical methemoglobinemia (at high doses)
- Tissue necrosis (if extravasated)
- Blue/green discoloration of urine, feces, and mucous membranes
- Nausea and vomiting
ข้อควรระวัง
WARNING: Cats are highly sensitive to methylene blue and can rapidly develop Heinz body anemia and methemoglobinemia. Dogs and horses can also develop these effects at relatively low dosages.
- Administration: Must be given IV. Extravasation or subcutaneous injection can cause severe necrotic abscesses.
- Efficacy: Considered relatively ineffective in reducing methemoglobin in horses.
- Food Animal Residues: FARAD recommends a minimum milk withdrawal time of 4 days. Meat withdrawal is conservatively recommended at 180 days due to carcinogenicity concerns, though some data suggest 14 days may be sufficient.
- Pregnancy: FDA Category C. Safe use during pregnancy has not been demonstrated.
การเกิดปฏิสัมพันธ์ของยา
Methylene blue is a potent reversible monoamine oxidase inhibitor (MAOI); concurrent use can precipitate fatal serotonin syndrome.
Increased risk of serotonin toxicity.
การเฝ้าระวัง
- Methemoglobinemia levels
- Red cell morphology
- Red cell indices
- Hematocrit
- Methemoglobin levels
- Complete Blood Count (CBC) for Heinz bodies and hemolysis
- Arterial blood gas (ABG)
- Renal function
- Signs of serotonin syndrome if on concurrent serotonergic drugs
จลนศาสตร์ของยา
ระยะเวลาครึ่งชีวิต
การดูดซึม
Absorbed from the GI tract, but is usually administered parenterally in veterinary medicine.
การกระจายตัว
Rapidly converted to leucomethylene blue in tissues.
การเผาผลาญ
Converted to leucomethylene blue, which serves as the active reducing agent.
การขับออก
Excreted in the urine and bile, primarily in the colorless form, but some unchanged drug may also be excreted.
การใช้ยาเกินขนาด
The LD50 for IV administered 3% methylene blue is approximately 43 mg/kg in sheep. High doses can paradoxically cause methemoglobinemia due to the drug's inherent oxidizing properties.
ผลิตภัณฑ์ที่มี
รูปแบบ
- 1% (10 mg/mL) solution
- Powder for compounding
- Injectable: 10 mg/ml (1% solution)
ยาสัตวแพทย์
- 1% (10 mg/mL) methylene blue solution (Centaur) - labeled as a dye, laboratory indicator, and reagent
- Methylene Blue, USP powder
ยามนุษย์
- Methylene Blue Injection: 10 mg/mL in 1 mL & 10 mL ampules
- Methylthioninium chloride 10 mg/ml (1%) injection (e.g., Proveblue)
สถานะการอนุมัติ
POM (Prescription Only Medicine)
POM (Prescription Only Medicine)
ไม่มีข้อมูลการกำกับดูแล: 🇺🇸 US · 🇭🇰 HK · 🇹🇼 TW · 🇯🇵 JP · 🇰🇷 KR · 🇦🇺 AU
การเก็บรักษาและเสถียรภาพ
Store at room temperature unless otherwise instructed by the manufacturer. Physically incompatible when mixed with caustic alkalies, dichromates, iodides, and oxidizing or reducing agents.
ข้อมูลสำหรับเจ้าของสัตว์
- การดูแลโดยสัตวแพทย์: เนื่องจากยานี้มีความเป็นพิษและภาวะพิษที่เกี่ยวข้องกับเมทฮีโมโกลบินมีความรุนแรง จึงควรใช้ยานี้ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิดของสัตวแพทย์เท่านั้น
- การเปื้อนสี: เมทิลีนบลูอาจทำให้เสื้อผ้าหรือผิวหนังเปื้อนสีอย่างรุนแรง การกำจัดคราบสามารถทำได้โดยใช้สารละลายไฮโปคลอไรต์ (น้ำยาฟอกขาว)
- สีของปัสสาวะ: เจ้าของสัตว์ควรทราบว่าปัสสาวะของสัตว์อาจเปลี่ยนเป็นสีเขียวอมฟ้าในระหว่างการรักษา
ข้อมูลอ้างอิงยา VetSheet มีไว้สำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาตเพื่อการสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิก ไม่ใช่แทนการวิจารณฉันท์ทางวิชาชีพหรือข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดของผู้ผลิต