พริมาควิน (Primaquine)
Primaquine
Primaquine phosphate
ชื่ออื่นๆ: Generic (Sanofi Winthrop) · primachina · primachinum · primaquina · SN 13272
ตรวจสอบโดยทีมสัตวแพทย์ VetSheetอัปเดตเมื่อ 5 เม.ย. 2569ข้อมูลอ้างอิงทางสัตวแพทย์ตามหลักฐานเชิงประจักษ์
ขนาดยาเป็นข้อมูลอ้างอิงทางคลินิกสำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาต กรุณายืนยันตามข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดและผู้ป่วยรายบุคคล
ขนาดยาตามสัตว์
🌎 NA — North America🌍 EU — Europe
แมว
| การใช้ | ขนาดยา | เส้นทาง | ความถี่ | ระยะเวลา | ภูมิภาค |
|---|---|---|---|---|---|
| Babesia felis | 0.5 mg (as base)/kg PO once daily | PO | q24h | 1-3 days | 🌎 NA |
| Babesia felis | 1 mg (total dose per cat) primaquine phosphate PO every 36 hours for 4 treatments, then 1 mg (total dose) per cat every 7 days for 4 treatments | PO | q36h then q7d | 4 treatments each | 🌎 NA |
| Babesia felis | Primaquine phosphate 1 mg/kg IM one time | IM | once | 1 time | 🌎 NA |
- Babesia felis: Dose is for primaquine base.
- Babesia felis: The drug does not sterilize the infection.
- Babesia felis: IM dosage form must be compounded.
ขนาดยาเป็นข้อมูลอ้างอิงทางคลินิกสำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาต กรุณายืนยันตามข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดและผู้ป่วยรายบุคคล
ภาพรวม
พริมาควินเป็นยาในกลุ่ม 8-aminoquinoline ที่มีฤทธิ์เป็น ยาต้านโปรโตซัว ซึ่งในทางสัตวแพทย์นิยมใช้เป็นยาหลักในการรักษาโรค Babesia felis ในแมว
- เกร็ดความรู้ทางคลินิก: แม้ว่ายาจะมีประสิทธิภาพสูงในการจัดการกับอาการทางคลินิก แต่โดยทั่วไปแล้วมักไม่สามารถกำจัดเชื้อให้หมดไปจากร่างกายได้อย่างสมบูรณ์ (sterilization) จึงอาจเกิดการกลับมาเป็นซ้ำซึ่งจำเป็นต้องได้รับการรักษาซ้ำ
- นอกจากนี้ยังมีประโยชน์ในการรักษาโรค Hepatozoon canis ในสุนัข และ Plasmodium spp. (โรคมาลาเรียในนก) ในสัตว์ปีก
- ข้อควรระวัง: พริมาควินมีดัชนีการรักษา (safety margin) ที่แคบมากในแมว จึงจำเป็นต้องมีความแม่นยำอย่างยิ่งในการคำนวณปริมาณยา
กลไกการออกฤทธิ์
The exact antiprotozoal mechanism of action is not fully elucidated.
- It is believed to bind and alter protozoal DNA.
- Pharmacological Pearl: As an 8-aminoquinoline, it likely interferes with the parasite's mitochondrial function. It generates reactive oxygen species (ROS) → disrupts electron transport → causes severe cellular and oxidative damage to the protozoa.
ความปลอดภัยและคำเตือน
ข้อห้ามใช้
- Known hypersensitivity to primaquine
- Concurrent use of bone marrow suppressant medications
- Patients susceptible to granulocytopenia (e.g., lupus, rheumatoid arthritis)
- Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase (G-6-PD) deficiency
- Pregnancy
- Lactation
ผลข้างเคียง
- Vomiting (most common in cats)
- Nausea
- Myelosuppression
- Methemoglobinemia
- Hemolysis
ข้อควรระวัง
WARNING: Primaquine has an extremely narrow therapeutic index in cats.
- Dosing Confusion: Commercially available human tablets are usually too concentrated for domestic cats. A specialized compounding pharmacy is highly recommended. Prescribers must be explicitly clear whether the dose is based on primaquine base or primaquine phosphate (26.3 mg primaquine phosphate = 15 mg primaquine base).
- G-6-PD Deficiency: Contraindicated in humans (and theoretically animals) with Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase deficiency due to severe risk of hemolytic anemia.
- Avoid use during pregnancy and lactation due to the risk of hemolytic anemia in fetuses/nursing neonates.
การเกิดปฏิสัมพันธ์ของยา
May potentiate the toxicity of one another; use of primaquine within 3 months of quinacrine is not recommended.
Concurrent use may cause an increased risk for toxicity and severe myelosuppression.
Concurrent use may cause an increased risk for toxicity and hemolysis.
การเฝ้าระวัง
- CBC (mandatory, monitor weekly while treating)
- Improved clinical signs (increased appetite and body weight)
- Improvement in anemia
จลนศาสตร์ของยา
การดูดซึม
No pharmacokinetic information located for small animals. In humans, it is rapidly absorbed with high (96%) systemic bioavailability.
การกระจายตัว
Extensively distributed (human data).
การเผาผลาญ
Rapidly metabolized in the liver to carboxyprimaquine. It is unknown if this metabolite possesses antiprotozoal activity.
การขับออก
Elimination half-life is around 6 hours for primaquine; 24 hours for carboxyprimaquine (human data).
การใช้ยาเกินขนาด
CRITICAL: In cats, dosages greater than 1 mg/kg can be lethal.
- Management: Overdoses should initially be handled aggressively using standardized protocols for removal of the drug from the gut (emesis, activated charcoal) to prevent absorption.
- Provide intensive supportive care for potential methemoglobinemia, hemolysis, and myelosuppression.
- Because of the potential seriousness of overdoses, it is strongly recommended to contact an animal poison control center for guidance immediately.
ผลิตภัณฑ์ที่มี
รูปแบบ
- Oral tablets
- Compounded oral suspensions
- Compounded IM injection
ยามนุษย์
- Primaquine Phosphate Oral Tablets: 26.3 mg (equivalent to 15 mg primaquine base)
สถานะการอนุมัติ
ไม่มีข้อมูลการกำกับดูแล: 🇺🇸 US · 🇪🇺 EU · 🇬🇧 UK · 🇭🇰 HK · 🇹🇼 TW · 🇯🇵 JP · 🇰🇷 KR · 🇦🇺 AU
การเก็บรักษาและเสถียรภาพ
Primaquine phosphate tablets should be stored in a tight, light-resistant container below 40°C, preferably between 15-30°C.
ข้อมูลสำหรับเจ้าของสัตว์
- การให้ยาอย่างเคร่งครัด: ยานี้มีขอบเขตความปลอดภัยต่ำมากเมื่อใช้ในแมว การให้ยาตามปริมาณที่กำหนดไว้อย่างแม่นยำจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง ห้าม เพิ่มปริมาณยาเป็นสองเท่าหากลืมให้ยาในมื้อก่อนหน้า
- การบริหารยา: ควรให้ยาพร้อมกับอาหารเพื่อลดโอกาสการเกิดปัญหาทางระบบทางเดินอาหาร โดยเฉพาะอาการอาเจียน
- การติดตามอาการ: สังเกตอาการสัตว์เลี้ยงอย่างใกล้ชิด หากพบอาการซึม เหงือกซีดหรือเปลี่ยนสี หรือหายใจลำบาก ให้รีบแจ้งสัตวแพทย์ทันที
ข้อมูลอ้างอิงยา VetSheet มีไว้สำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาตเพื่อการสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิก ไม่ใช่แทนการวิจารณฉันท์ทางวิชาชีพหรือข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดของผู้ผลิต