Sulfadiazine/Trimethoprim และ Sulfamethoxazole/Trimethoprim
Sulfadiazine/Trimethoprim and Sulfamethoxazole/Trimethoprim
Trimethoprim/Sulfadiazine, Trimethoprim/Sulfamethoxazole
ชื่ออื่นๆ: Co-trimoxazole · Tribrissen · Bactrim · Septra · Tucoprim · Uniprim · Di-Biotic · Cotrim · Sulfatrim · Trivetrin · Borgal · SMX-TMP · trimethoprim-sulfamethoxazole · sulfadiazine-trimethoprim · TMP-SDZ · Co-trimazine
ตรวจสอบโดยทีมสัตวแพทย์ VetSheetอัปเดตเมื่อ 5 เม.ย. 2569ข้อมูลอ้างอิงทางสัตวแพทย์ตามหลักฐานเชิงประจักษ์
หลักฐานขนาดยา v13 ที่ผ่านการตรวจสอบ
หลักฐานคำนวณขนาดยาแบบมีโครงสร้างCoccidiosis
- q12-24h
NA
บริบททางคลินิกที่ต้องพิจารณาร่วมกัน (3)
- NOTE: There is significant controversy regarding the frequency of administration of these drugs. See Pharmacokinetics for more information. Unless otherwise noted, doses are for combined sulfa-/trimethoprim. See Monitoring if treatment is expected to be longer than 7 days.
- Bacterial cystitis (extra-label): Potentiated sulfonamides (ie, sulfa-/ trimethoprim, sulfadimethoxine/ormetoprim) are first-tier drugs only if regional pathogen susceptibility patterns are known. 32
- Unless otherwise instructed by the manufacturer, sulfa-/trimethoprim products should be stored at room temperature of 20°C to 25°C (68°F-77°F) in tight containers and protected from freezing. Shake suspensions well before use.
ขนาดยาเป็นข้อมูลอ้างอิงทางคลินิกสำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาต กรุณายืนยันตามข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดและผู้ป่วยรายบุคคล
ภาพรวม
ยาต้านจุลชีพกลุ่มซัลโฟนาไมด์เสริมฤทธิ์ (มักเรียกย่อว่า TMS, SMZ-TMP หรือ co-trimoxazole) เป็นยาต้านจุลชีพชนิดออกฤทธิ์กว้างและมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งใช้กันอย่างแพร่หลายในทางสัตวแพทย์
จุดสำคัญทางคลินิก:
- การกระจายตัวเข้าสู่เนื้อเยื่อได้ดีเยี่ยม: ยามีคุณสมบัติละลายในไขมันได้สูง ทำให้สามารถเข้าถึงระดับความเข้มข้นในการรักษาในเนื้อเยื่อที่เข้าถึงยาก เช่น ต่อมลูกหมาก, แนวกั้นเลือดและสมอง (CNS) และ ดวงตา
- ขอบเขตการออกฤทธิ์กว้าง: มีประสิทธิภาพต่อเชื้อแบคทีเรียแกรมบวกและแกรมลบหลายชนิด รวมถึงเชื้อ Staphylococcus ที่ดื้อต่อยา methicillin (MRSA/MRSP), Nocardia และโปรโตซัวบางชนิด (Toxoplasma, Coccidia, Pneumocystis)
- การถูกยับยั้งโดยหนอง: ประสิทธิภาพของยาจะลดลงอย่างมากเมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีหนองและเนื้อเยื่อตาย (ซึ่งอุดมไปด้วย PABA และ thymidine) ดังนั้นจึงจำเป็นต้องระบายหนองออกจากฝีเพื่อให้ยาออกฤทธิ์ได้ผล
- ความไวเฉพาะสายพันธุ์: สุนัขพันธุ์ Doberman Pinscher มีความไวเฉพาะสายพันธุ์ต่อการเกิดโรคภูมิคุ้มกันบกพร่องหลายระบบ (hypersensitivity) ที่เกิดจากยาซัลโฟนาไมด์
- รูปแบบยา: แม้ว่าจะมีผลิตภัณฑ์ trimethoprim/sulfadiazine ที่ได้รับการรับรองสำหรับสัตว์ แต่สัตวแพทย์หลายท่านนิยมใช้ยา trimethoprim/sulfamethoxazole (Bactrim®, Septra®) ที่ใช้ในคนแบบ off-label ซึ่งให้ประสิทธิภาพใกล้เคียงกัน
กลไกการออกฤทธิ์
Potentiated sulfas exhibit synergistic, bactericidal activity by sequentially blocking the bacterial folic acid synthesis pathway. Mammalian cells are largely unaffected because they utilize preformed dietary folate rather than synthesizing it.
- Sulfonamides (Bacteriostatic alone): Act as structural analogues of para-aminobenzoic acid (PABA). They competitively inhibit the bacterial enzyme dihydropteroate synthase → blocks the conversion of PABA to dihydrofolic acid (DFA).
- Trimethoprim (Bactericidal alone): Reversibly inhibits the bacterial enzyme dihydrofolate reductase → blocks the conversion of DFA to tetrahydrofolic acid (THFA).
- Synergy: The sequential blockade completely depletes THFA, an essential cofactor for bacterial DNA and RNA synthesis, leading to rapid bacterial cell death.
Pharmacologic Note: The optimal in vitro ratio for most susceptible bacteria is 1:20 (trimethoprim:sulfa), but synergistic activity occurs across a wide range (1:1 to 1:40). The serum concentration of the trimethoprim component is generally considered the primary driver of efficacy.
ความปลอดภัยและคำเตือน
ข้อห้ามใช้
- Hypersensitivity to sulfonamides, thiazides, or sulfonylurea agents
- Severe renal or hepatic impairment
- Doberman pinschers (highly susceptible to immune complex disease)
- Marked blood dyscrasias
- Animals intended for food (in the USA/certain jurisdictions)
ผลข้างเคียง
- Dogs: Keratoconjunctivitis sicca (KCS/dry eye - potentially irreversible)
- Dogs: Hypersensitivity reactions (Type 1 anaphylaxis or Type 3 serum sickness, polyarthritis, urticaria, facial swelling)
- Dogs: Acute neutrophilic hepatitis with icterus, idiosyncratic hepatic necrosis
- Dogs: Vomiting, anorexia, diarrhea
- Dogs: Hemolytic anemia, agranulocytosis
- Dogs: Hypothyroidism (with extended therapy)
- Dogs: Crystalluria, hematuria, polyuria, polydipsia
- Cats: Anorexia, crystalluria, hematuria, leukopenias, anemias
- Horses: Transient pruritus (after IV injection), diarrhea, hypersensitivity, hematologic effects
- Injection site reactions: Swelling, pain, tissue damage (IM, SC, or extravasation)
ข้อควรระวัง
Use with caution in patients with pre-existing hepatic or renal disease. Because of its potential for crystallization in the urine, avoid use in dogs known to have uroliths, at increased risk for developing uroliths, or those with highly concentrated (dehydrated) or acidic urine. Potentially teratogenic (cleft palate reported); weigh risk vs. benefit in pregnant animals. Use with caution in nursing animals as sulfonamides are excreted in milk and may cause kernicterus in neonates.
การเกิดปฏิสัมพันธ์ของยา
May cause toxic delirium (reported in humans)
May decrease the bioavailability of sulfonamides if administered concurrently
May increase the risk of nephrotoxicity
May increase digoxin levels
May increase risk for thrombocytopenia
May potentiate hypoglycemic effects
May displace from plasma proteins and increase risk for toxic effects; can also interfere with MTX assays
May increase half-life of phenytoin
May decrease efficacy of the antidepressant
May prolong INR/PT and increase bleeding risk
การเฝ้าระวัง
- Clinical efficacy
- Adverse effects (GI, hypersensitivity)
- Complete blood counts (CBC) periodically with chronic therapy
- Schirmer Tear Test (STT) in dogs to monitor tear production (e.g., at 5 days, then every 2-3 weeks)
- Thyroid function tests (baseline and ongoing) for dogs on long-term treatment
จลนศาสตร์ของยา
ระยะเวลาครึ่งชีวิต
การดูดซึม
Well absorbed after oral administration, with peak levels occurring about 1-4 hours after dosing. More slowly absorbed after subcutaneous administration. In ruminants >8 weeks old, trimethoprim is trapped in the ruminoreticulum after oral administration and undergoes degradation.
การกระจายตัว
Well distributed in the body. Enters CSF at about 50% of serum levels when meninges are inflamed. Crosses the placenta and distributes into milk. Relatively well distributed into the prostate. Volume of distribution for trimethoprim: 1.49 L/kg (dogs), 0.59-1.51 L/kg (horses). Vd for sulfadiazine in dogs is 1.02 L/kg.
การเผาผลาญ
Metabolized by the liver. Sulfas are primarily acetylated and conjugated with glucuronic acid. Trimethoprim is metabolized to oxide and hydroxylated metabolites. Trimethoprim may be more extensively metabolized in the liver in adult ruminants.
การขับออก
Renally excreted unchanged via glomerular filtration and tubular secretion, as well as hepatic metabolism. Trimethoprim is rapidly eliminated from serum but may persist longer in tissues.
การใช้ยาเกินขนาด
Manifestations of acute overdosage include GI distress (nausea, vomiting, diarrhea), CNS toxicity (depression, headache, confusion), facial swelling, bone marrow depression, and elevated serum aminotransferases.
Treatment:
- Oral Overdose: Empty the stomach following usual protocols and initiate symptomatic/supportive therapy.
- Fluid Therapy: Maintain hydration. Acidification of urine may increase renal elimination of trimethoprim but increases the risk of sulfonamide crystalluria (especially with sulfadiazine).
- Monitoring: Monitor complete blood counts and liver parameters.
- Bone Marrow Suppression: If severe and associated with chronic overdose, may be treated with folinic acid (leucovorin).
- Note: Peritoneal dialysis is not effective in removing TMP or sulfas from circulation.
ผลิตภัณฑ์ที่มี
รูปแบบ
- Oral Paste
- Sterile Injection
- Oral Powder
- Oral Tablets
- Oral Suspension
ยาสัตวแพทย์
- Trimethoprim/Sulfadiazine Oral Paste: 67 mg TMP / 333 mg SDZ per gram (Tribrissen 400 Oral Paste)
- Trimethoprim/Sulfadiazine Sterile Injection: 48% (Di-Biotic 48%, Tribrissen 48% Injection)
- Trimethoprim/Sulfadiazine Powder: 67 mg TMP / 333 mg SDZ per gram (Tucoprim, Uniprim)
- Trimethoprim/Sulfadoxine (Canada): Trivetrin, Borgal
ยามนุษย์
- Trimethoprim Tablets: 100 mg, 200 mg (Proloprim, Trimpex)
- Trimethoprim/Sulfamethoxazole (TMP-SMZ) Tablets: 80 mg TMP / 400 mg SMX (Bactrim, Septra)
- Trimethoprim/Sulfamethoxazole Double Strength (DS) Tablets: 160 mg TMP / 800 mg SMX (Bactrim DS, Septra DS)
- Trimethoprim/Sulfamethoxazole Oral Suspension: 8 mg TMP / 40 mg SMX per mL (Septra, Cotrim Pediatric, Sulfatrim)
- Trimethoprim/Sulfamethoxazole Injection: 16 mg TMP / 80 mg SMX per mL
สถานะการอนุมัติ
ไม่มีข้อมูลการกำกับดูแล: 🇺🇸 US · 🇪🇺 EU · 🇬🇧 UK · 🇭🇰 HK · 🇹🇼 TW · 🇯🇵 JP · 🇰🇷 KR · 🇦🇺 AU
การเก็บรักษาและเสถียรภาพ
Unless otherwise instructed by the manufacturer, trimethoprim/sulfadiazine and co-trimoxazole products should be stored at room temperature (15-30°C) in tight containers.
ข้อมูลสำหรับเจ้าของสัตว์
คำแนะนำที่สำคัญสำหรับเจ้าของสัตว์เลี้ยง:
- การได้รับน้ำอย่างเพียงพอเป็นสิ่งสำคัญ: ตรวจสอบให้แน่ใจว่าสัตว์เลี้ยงของคุณมีน้ำสะอาดให้ดื่มตลอดเวลาขณะได้รับยานี้ ภาวะขาดน้ำอาจนำไปสู่การเกิดผลึกยาในไตหรือปัสสาวะได้
- สังเกตอาการทางดวงตา (สุนัข): ยานี้อาจลดการผลิตน้ำตา นำไปสู่ภาวะ "ตาแห้ง" (keratoconjunctivitis sicca) โปรดติดต่อสัตวแพทย์ทันทีหากพบว่าสุนัขมีอาการหรี่ตา, ถูตา, ตาแดง หรือมีขี้ตาข้นสีเหลือง/เขียว
- อาการแพ้ยา: สุนัขพันธุ์ Doberman Pinscher และสุนัขพันธุ์ใหญ่บางสายพันธุ์มีแนวโน้มที่จะเกิดอาการแพ้ยาได้ง่ายกว่า หากพบอาการหน้าบวม, ลมพิษ, ไข้โดยไม่ทราบสาเหตุ, ข้อแข็ง/เดินกะเผลก หรือตา/เหงือกมีสีเหลือง ให้หยุดยาและรีบติดต่อสัตวแพทย์ทันที
- การให้ยา: สามารถให้พร้อมอาหารหรือตอนท้องว่างก็ได้ หากใช้ยาในรูปแบบยาน้ำแขวนตะกอน ต้องเขย่าขวดให้ทั่ว ก่อนตวงยาในแต่ละครั้ง ไม่จำเป็นต้องเก็บยาน้ำไว้ในตู้เย็น
- ให้ยาจนครบกำหนด: ต้องให้ยาตามที่สัตวแพทย์สั่งจนครบถ้วนเสมอ แม้ว่าสัตว์เลี้ยงของคุณจะดูหายดีแล้วก็ตาม เพื่อป้องกันการดื้อยาปฏิชีวนะ
ข้อมูลอ้างอิงยา VetSheet มีไว้สำหรับมืออาชีพสัตวแพทย์ที่ได้ใบอนุญาตเพื่อการสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิก ไม่ใช่แทนการวิจารณฉันท์ทางวิชาชีพหรือข้อมูลที่ปรึกษาล่าสุดของผู้ผลิต